Gdy 25 stycznia osobowy Ford utknął w pułapce między szynami, los 600 pasażerów dwóch pędzących pociągów spoczął w rękach ludzi obsługujących systemy bezpieczeństwa. Ujawnione nagrania z radiostacji rzucają zupełnie nowe światło na to, co działo się w kabinach maszynistów i na stanowisku zawiadowcy chwilę przed wypadkiem w Błoniu (woj. mazowieckie).

Choć nowoczesny monitoring i procedury kolejowe powinny zapobiec najgorszemu, doszło do podwójnego uderzenia i pożaru lokomotywy. Onet dotarł do zapisów rozmów, które pokazują, że system, mający chronić życie, w kluczowych minutach przed zderzeniem po prostu nie zareagował tak, jak powinien.

Tajemnicza melodyjka w radiu i nagłe hamowanie

Do wypadku doszło w niedzielę, 25 stycznia, tuż po godz. 13.00. Kierowca Forda Focusa nie miał szans – urwane zawieszenie unieruchomiło auto dokładnie w osi torowiska. Na miejscu pojawili się policjanci, którzy wraz z podróżnymi próbowali zepchnąć pojazd, ale bezskutecznie.

W stojący samochód najpierw z potężną siłą uderzył skład relacji Szczecin-Rzeszów. Wrak został odrzucony wprost pod koła jadącego z naprzeciwka pociągu Warszawa-Berlin. Efekt był porażający: lokomotywa i resztki auta stanęły w ogniu, a dym odciął drogę ucieczki maszyniście. Dzięki natychmiastowej ewakuacji przeprowadzonej przez strażaków, blisko 600 pasażerów uniknęło obrażeń, jednak straty materialne są ogromne.

Prokuratura Rejonowa w Grodzisku Mazowieckim prowadzi już postępowanie w kierunku umyślnego sprowadzenia niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym.

Milczenie zawiadowcy i sygnał “radiostop”

Najbardziej bulwersujące fakty wyłaniają się z nagrań radiowych, do których dotarł Onet. Przez kilkanaście minut przed zderzeniem w eterze panował spokój, mimo że na torach trwała dramatyczna akcja ratunkowa z udziałem policji. Zawiadowca stacji w Błoniu nie przekazał maszynistom ani jednego ostrzeżenia o przeszkodzie. Na nagraniu słychać jedynie charakterystyczną melodyjkę – to sygnał “radiostop”, który uruchomił maszynista pierwszego pociągu w ostatniej chwili przed uderzeniem.

“Sygnał jest długi, bo maszynista wcisnął guzik alarmu i uciekł z kabiny, włączając hamowanie nagłe” – tłumaczy ekspert Piotr Kłosek-Krawcowicz. Dopiero po zderzeniu maszynista zameldował przez radio: — Na przejeździe samochód między rogatkami. Niestety, uderzyliśmy w niego.

Z zapisu wynika, że pracownicy stacji odezwali się dopiero po dłuższej chwili, gdy pociąg już płonął. “Już dzwonimy wszędzie” – odpowiedział kobiecy głos, gdy maszynista prosił o odcięcie napięcia w sieci trakcyjnej i wezwanie straży pożarnej do płonącej maszyny.

Pytania o sprawność monitoringu i błędy służb. “Po co są te kamery?”

Kluczowym elementem śledztwa jest kwestia monitoringu na ul. Poniatowskiego. Przejazd jest naszpikowany kamerami, a zawiadowca ma na swoim pulpicie podgląd na żywo. Co więcej, system ma funkcję analizy obrazu, która powinna automatycznie wyzwolić alarm w momencie wykrycia obiektu na torach po zamknięciu rogatek.

— Zawiadowca stacji powinien jako pierwszy uruchomić radiostop i już kilka minut wcześniej zatrzymać wszystkie pociągi — zauważa Kłosek-Krawcowicz. Ekspert pyta wprost: — Po co są te kamery?

Wątpliwości budzi również postawa policji. Funkcjonariusze obecni przy samochodzie starali się go usunąć siłą fizyczną, zamiast natychmiast doprowadzić do wstrzymania ruchu pociągów poprzez kontakt z nastawnią.

Według specjalistów, zawiodło zbyt wiele procedur jednocześnie. Gdyby nie przytomność umysłu maszynisty, który w ułamku sekundy aktywował hamowanie awaryjne i system ostrzegania innych składów, wypadek mógł zakończyć się tragicznie. Obecnie sprawę badają równolegle prokuratura oraz specjalna komisja kolejowa PKP.